Identyfikowalność


data publikacji: 2006-06-28

Identyfikowalność polega na śledzeniu losu produktu w całym łańcuchu żywnościowym począwszy od produkcji, poprzez dystrybucję aż do sprzedaży, co pozwala określić jego pochodzenie, jakość oraz pochodzenie surowców, z których został wytworzony.
Idea identyfikowalności nie jest nowa, bowiem wiele przedsiębiorstw stosowało ją od dziesięcioleci dla własnych potrzeb. W Europie jest aktualnie głośnym tematem dotyczącym przemysłu spożywczego. Wynika to z faktu, że coraz większą wagę przywiązuje się do  wysokiej jakości i bezpieczeństwa żywności oraz do wymagań konsumentów dotyczących zamieszczania szczegółowych informacji na artykułach spożywczych.
Identyfikowalność jest zdefiniowana w Rozporządzeniu EC/178/2002  i podlegają jemu wszystkie produkty spożywcze i środki karmienia zwierząt, wszystkie podmioty uczestniczące w przemyśle spożywczym i paszowym. Importerzy również muszą rejestrować kraj pochodzenia oraz eksportera danego produktu. Dzięki identyfikowalności każda organizacja uczestnicząca w łańcuchu żywnościowym jest w stanie określić - jeden krok wstecz i jeden krok naprzód - losy produktu.  
Identyfikowalność pozwala na prześledzenie nie tylko produktów, ale i procesów. Wymaga to jednak systemu, który umożliwia monitorowanie w całym łańcuchu żywnościowym, dostarcza informacji na temat użytych składników, aż w końcu prezentuje wpływ zastosowanych praktyk produkcyjnych i logistycznych na jakość i bezpieczeństwo produktu końcowego.
Istnieją dwa poziomy wdrażania systemu identyfikowalności:
Pierwszy poziom – wewnętrzny system identyfikowalności, dotyczy jednego ogniwa w całym łańcuchu dostaw. Wiele firm w sektorze spożywczym ma już taki system wdrożony, dzięki czemu mogą monitorować produkt w trakcie swoich wewnętrznych operacji i procesów.
Drugi poziom – system identyfikowalności w całym łańcuchu dostaw. Jest bardziej skomplikowany, gdyż dotyczy  organizacji w całym łańcuchu żywnościowym, obejmuje dowolną liczbę organizacji np. w przemyśle rybnym - rybaków, handlowców, przetwórców, hurtowników, firmy transportowe i detalistów.
Efektywny system identyfikowalności powinien charakteryzować się zgodnością i kompatybilnością (wszystkie organizacje muszą mieć opracowany sprawny system komunikacji i transmisji danych) oraz standaryzacją rejestracji danych. Aby był skuteczny musi opierać się na nowoczesnych technologiach informatycznych.
Identyfikowalność stanowi ważny czynnik w redukowaniu kosztów, związanych z ewentualnym wycofaniem skażonych produktów ze sprzedaży oraz leczenia chorób wywołanych spożyciem skażonej żywności.
Przeprowadzone badania wykazały, że większość konsumentów na obszarze Unii Europejskiej i Stanów Zjednoczonych jest skłonna zapłacić nawet wyższą cenę za produkty, na których będzie zamieszczona informacja o kraju pochodzenia, regionie geograficznym czy posiadanych certyfikatach.
Udostępnianie takich informacji na etykietach może być również środkiem zapobiegającym fałszowaniu żywności.
Samo etykietowanie nie jest identyfikowalnością, jednakże stanowi jej ważny element umożliwiający fizyczne monitorowanie produktu i może być stosowane jako efektywny środek odróżniania produktów i kreowania marki. Dzięki temu konsument podczas dokonywania wyboru zakupu ma dostęp do szczegółowych informacji o danym produkcie spożywczym.

Opracowała: Dominika Jamioł

 

Identyfikowalność w branży rybnej - przewodnik (wersja angielska)

Materiały źródłowe:
Morrissey M. T., Sylvia G., Thompson M. "Seafood Traceability in the United States: Current Trends, System Design, and Potential Applications", Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety Vol.1 2005, Institute of Food Technologists
Bykowski P. J., Lorek O. "Identyfikowalność produktów rybnych", Magazyn Przemysłu Rybnego" Nr 3(45) 2005