Polski handel zagraniczny rybami i przetworami rybnymi po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej

Część I - Udział importu i eksportu ryb i przetworów rybnych w polskim handlu zagranicznym


Badaniom poddano udział importu i eksportu ryb i przetworów rybnych w polskim imporcie i eksporcie ogółem oraz w sekcji I zwierzęta żywe i wyroby pochodzenia zwierzęcego, dokonano również analizy poziomu importu i eksportu (w wyrażeniu wartościowym i ilościowym) w podziale na grupy towarowe wg nomenklatury CN.

Dla przypomnienia: Roczniki Statystyczne Handlu Zagranicznego i Roczniki Statystyczne Gospodarki Morskiej podają wartość i wolumen polskiego handlu zagranicznego w podziale na grupy towarowe wg nomenklatury scalonej PCN, a od czasu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej wg nomenklatury scalonej CN stosowanej w krajach Wspólnot Europejskich. Ryby i przetwory rybne stanowią Dział 03 w sekcji I Zwierzęta żywe; produkty pochodzenia zwierzęcego. Dział 03 - ryby i skorupiaki, mięczaki i pozostałe bezkręgowce wodne dzielą się na następujące podgrupy:
-0301: Ryby żywe
-0302: Ryby świeże lub schłodzone, z wyłączeniem filetów rybnych oraz pozostałego mięsa rybiego, objętych pozycją 0304
-0303: Ryby zamrożone, z wyłączeniem filetów rybnych oraz pozostałego mięsa rybiego, objętych pozycją 0304
-0304: Filety rybne i pozostałe mięso rybie (nawet rozdrobnione), świeże, schłodzone lub zamrożone
-0305: Ryby suszone, solone lub w solance; ryby wędzone niezależnie od tego, czy są poddane obróbce termicznej podczas procesu wędzenia; mąki, mączki i granulki, z ryb, nadające się do spożycia przez ludzi
-0306: Skorupiaki, nawet w skorupach, żywe, świeże, schłodzone, zamrożone, suszone, solone lub w solance; skorupiaki w skorupach, gotowane na parze lub w wodzie, nawet schłodzone, zamrożone, suszone, solone lub w solance; mąki, mączki i granulki, ze skorupiaków, nadające się do spożycia przez ludzi
-0307: Mięczaki, nawet w skorupach, żywe, świeże, schłodzone, zamrożone, suszone, solone lub w solance; bezkręgowce wodne, inne niż skorupiaki i mięczaki, żywe, świeże, schłodzone, zamrożone, suszone, solone lub w solance; mąki, mączki i granulki z bezkręgowców wodnych innych niż skorupiaki, nadające się do spożycia przez ludzi.

W latach 2004-2006 obserwowany był wzrost wartości polskiego importu ryb i przetworów rybnych. W 2006 r. wartość polskiego importu ryb i przetworów rybnych wzrosła o ponad 74% stosunku do 2004 r. Jednak wartość polskiego importu ryb i przetworów rybnych nie ma dużego znaczenia w wartości polskiego importu ogółem, natomiast już w wartości importu Sekcji I Zwierzęta żywe (…) stanowi znaczący udział.
Udział wartości importu ryb i przetworów rybnych w polskim imporcie ogółem w latach 2004-2006 charakteryzował się tendencją rosnącą i wynosił od 0,49% (w 2004 r.) do 0,60% (w 2006 r.). Widoczny był również wzrost udziału wartości importu grupy 03 w imporcie sekcji I Zwierzęta żywe (…), wynoszący od 39,39% (w 2005 r.) do 42,82% (w 2006 r).

Podobnie sytuacja kształtowała się po stronie polskiego eksportu ryb i przetworów rybnych.
Wartości polskiego eksportu ryb i przetworów rybnych w polskim eksporcie ogółem kształtuje się na podobnym poziomie jak udział wartości importu grupy 03 w imporcie ogółem. Ale już w przypadku udziału wartości ryb i przetworów rybnych w wartości eksportu Sekcji I Zwierzęta żywe (…), jest on zdecydowanie mniejszy niż w przypadku strony importu.

W 2006 r. również zaobserwowano około 73% wzrost wartości eksportu ryb i przetworów rybnych w stosunku do 2004 r. Udział wartości eksportu grupy O3 w sekcji I Zwierzęta żywe (…) spadł w 2005 r. w porównaniu z rokiem 2004 o około 2%, ale już w 2006 r. nastąpił ponowny jego wzrost o 1,5%. Natomiast udział eksportu grupy 03 w polskim eksporcie ogółem w badanym okresie charakteryzował się tendencją rosnąca od 0,44% (w 2004 r.) do 0,51% (w 2006 r.).
Reasumując można stwierdzić, że w latach 2004-2006 nastąpił wzrost wartości polskiego importu i eksportu ryb i przetworów rybnych. Przy czym należy zaznaczyć, że udział grupy 03 w polskim imporcie i eksporcie ogółem oraz imporcie i eksporcie w ramach sekcji I Zwierzęta żywe (…) utrzymywał się na podobnym poziomie jak w okresie przedakcesyjnym (zob. poprzednie opracowania). Szczegółowe dane dotyczące omówionych kwestii zawarte są w Tabeli 1. (tabele do pobrania na końcu artykułu, lub po kliknięciu na nazwę tabeli)

Tabela 1
Udział importu i eksportu ryb i przetworów rybnych w polskiej wymianie handlowej, według sekcji i działów w latach 2004-2006 (w tys. USD)


Wartość polskiego importu i eksportu ryb i przetworów rybnych

W Tabeli 2 zaprezentowano polski import i eksport ryb i przetworów rybnych w ujęciu wartościowym w podziale na grupy towarowe wg nomenklatur CN w latach 2004-2006 oraz saldo polskiego handlu rybami i przetworami rybnymi w badanym okresie.
Tak jak już wspomniano w latach 2004-2006 obserwowany był wzrost wartości polskiego importu oraz eksportu ryb i przetworów rybnych. Jednakże saldo wymiany było ujemne i w kolejnych latach coraz mocniej się pogłębiało (od - 101949 tys. USD w 2004 r. do - 196501 tys. USD w 2006 r.).

Tabela 2
Import, eksport oraz saldo wymiany ryb i przetworów rybnych w podziale na grupy towarowe wg nomenklatury CN w latach 2004-2006 (w tys. USD)

Na siedem wymienionych w nomenklaturze CN podgrup grupy 03–ryby (…), tylko w jednej podgrupie: 0305-ryby suszone, solone lub w solance (…) w całym okresie badawczym odnotowane było saldo dodatnie. Natomiast w podgrupie: 0307–mięczaki (…), w dwóch kolejnych latach było saldo dodatnie, ale już w 2006 r. odnotowano ujemne saldo wymiany. Tylko w grupie 0301- ryby żywe w całym okresie badawczy zaobserwowano poprawę wartości salda wymiany, a w podgrupie 306-skorupiaki w 2006 r. nastąpiła poprawa w stosunku do roku poprzedniego. Wszystkie pozostałe podgrupy towarowe wykazywały ujemne saldo wymiany w cały okresie badawczym. Największe pogorszenie salda wymiany zaobserwowano w podgrupie 0302-ryby świeże lub schłodzone (…) oraz w podgrupie 0303-ryby zamrożone (…) i w podgrupie 0304-filety rybne (…).

W wartości polskiego importu ryb i przetworów rybnych największy udział wykazały następujące podgrupy: 0304-filety rybne (…) od 42,23% do 49,28%, 0302-ryby świeże (…) od 19,17% do 32,08% oraz 0303-ryby zamrożone (…) od 21,41% do 25,03%. Najmniejszy udział w wartości polskiego importu ryb i przetworów rybnych stanowiły grupy 0305-ryby suszone (…) od 0,29% do 0,87% i 0301-ryby żywe od 0,75% do 1,36%.

Natomiast po stronie wartości polskiego eksportu ryb i przetworów rybnych największy udział w badanym okresie wykazywały podgrupy: 0305-ryby suszone (…) od 49,05% do 58,30% oraz 0304-filety rybne (…) od 35,31% do 42,57%. Najmniejszy udział stanowiły podgrupy: 0301-ryby żywe od 0,55% do 0,85% oraz 0306-skorupiaki (…) od 0,37% do 0,82%.

Wolumen polskiego importu i eksportu ryb i przetworów rybnych

W Tabeli 3 zaprezentowano polski import i eksport ryb i przetworów rybnych w ujęciu ilościowym w podziale na grupy towarowe wg nomenklatur CN w latach 2004-2006 oraz saldo polskiego handlu rybami i przetworami rybnymi w badanym okresie. W latach 2004-2006 również obserwowany był wzrost wolumenu polskiego importu oraz eksportu ryb i przetworów rybnych. Jednakże dynamika wzrostu wolumenu importu i eksportu ryb i przetworów rybnych była zdecydowanie niższa niż dynamika wzrostu wartości importu i eksportu ryb i przetworów rybnych wyrażonej w USD.

Saldo wymiany, podobnie jak w przypadku analizy wartościowej, było w całym okresie badawczym ujemne (od – 173876,5 ton w 2004 r. do – 208349,6 ton w 2006 r.). Tylko w podgrupie 0305-ryby suszone, solone lub w solance (…) w całym okresie badawczym odnotowane było rosnące saldo dodatnie (od 11262,6 ton w 2004 r. do 25059,8 ton w 2006 r.). Natomiast w pozostałych podgrupach saldo wymiany charakteryzowało się wynikiem ujemnym. Jednak w podgrupach: 0301-ryby żywe, 0306-skorupiaki (…) oraz 0307-mięczaki (…), choć saldo miało wartość ujemną to widoczna była poprawa salda wymiany. Podgrupy: 0302-ryby świeże (…), 0303-ryby zamrożone (…), 0304-filety rybne (…) oraz 0305-ryby suszone (…) widoczne było w kolejnych latach pogarszające się saldo wymiany.

Tabela 3
Import, eksport oraz saldo wymiany ryb i przetworów rybnych w podziale na grupy towarowe wg nomenklatury CN w latach 2004-2006 (w tonach)


Wnioski
1. W związku z akcesją Polski w struktury UE nie nastąpiły istotne zmiany w udziale importu/eksportu ryb i przetworów rybnych w polskim imporcie/eksporcie ogółem oraz w imporcie/eksporcie sekcji I zwierzęta żywe i wyroby pochodzenia zwierzęcego. Jednak należy zauważyć, że eksport ryb i innych bezkręgowców w polskim eksporcie zwierząt żywych i wyrobów pochodzenia zwierzęcego odgrywał zdecydowanie mniejszą rolę niż polski import ryb i innych bezkręgowców w polskim imporcie zwierząt żywych i wyrobów pochodzenia zwierzęcego.
2. Po 2004 r. zaobserwowano szybki wzrost wartości, jak i wolumenu importu i eksportu ryb
i przetworów rybnych. Dynamika importu i eksportu ryb i przetworów rybnych w ujęciu wartościowym była zdecydowanie intensywniejsza niż dynamika wolumenu importu i eksportu ryb i przetworów rybnych.
3. Saldo obrotów handlowych po 2004 r. było ujemne zarówno w ujęciu wartościowym, jak i w ujęciu ilościowym. Obserwowano pogorszający się wynik salda w kolejnych latach badawczych. Jedyną grupa towarową, w której odnotowano dodatnie saldo handlowe była grupa 0305 – ryby suszone, solone, wędzone (…).

 

Pliki do pobrania:

tabela_1.pdf 36kB
tabela_2.pdf 30kB
tabela_3.pdf 30kB